Legionellaregels veranderen: wat moet u als gebouweigenaar nu al regelen?

Kort antwoord: het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan een herziening van de Regeling legionellapreventie. De nadruk komt naar verwachting meer te liggen op Legionella pneumophila, de eerste liter bij monstername en de tappunten. De nieuwe regels zijn nog niet vastgesteld: de huidige Regeling, geldend sinds 1 januari 2024, is nog steeds van kracht. U kunt wel nu al voorsorteren.

Gepubliceerd op 25 oktober 2026. Bronnen: Kamerbrief over de evaluatie van de legionellaregelgeving (Kamerstuk 26442, nr. 60) en de Regeling legionellapreventie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd op 25 oktober 2026.

Waarom worden de legionellaregels herzien?

Nederland werkt al ruim twintig jaar met dezelfde aanpak: een risicoanalyse, een beheersplan, temperaturen bewaken, spoelen en bemonsteren. Die aanpak werkt, maar een netjes ingevuld logboek zegt niet alles over de veiligheid van een installatie. Berenschot en KWR hebben de regels daarom geëvalueerd. De minister heeft in een Kamerbrief laten weten een groot deel van hun adviezen over te nemen.

Twee inzichten springen eruit. De meeste ziektegevallen komen door één soort, Legionella pneumophila, terwijl veel overschrijdingen over soorten gaan die zelden ziek maken. En het risico zit vaak in de laatste meters: in mengkranen, doucheslangen en douchekoppen, waar zich biofilm vormt.

Wat verandert er naar verwachting?

De precieze invulling en de ingangsdatum liggen nog niet vast. Zolang de Regeling niet is aangepast, gelden de huidige regels volledig.

Zijn alternatieve technieken de oplossing?

Veel eigenaren hebben geïnvesteerd in technieken zoals uv, ultrafiltratie of koper-zilverionisatie. Het RIVM heeft onderzocht hoe effectief zulke beheertechnieken in de praktijk zijn, en de minister verwijst daarnaar in dezelfde Kamerbrief. Onze ervaring: een uv-unit behandelt het water dat erlangs stroomt, maar haalt biofilm verderop in de leiding niet weg. En zodra er een apparaat hangt, verslapt het onderhoud nog wel eens.

Een techniek kan helpen, maar alleen als onderdeel van goed beheer. Wilt u een alternatieve techniek gebruiken in plaats van thermisch beheer? Dan moet de onderbouwing worden opgesteld door een BRL 6010-gecertificeerd bedrijf.

Hoe hangen verduurzaming en legionella samen?

Warmtepompen en lagetemperatuursystemen leveren niet vanzelf de temperaturen die nodig zijn om warm tapwater veilig te houden. In zorggebouwen speelt nog iets: grote circulatiesystemen houden het water overal warm, maar kosten veel energie. Volgens metingen van TNO, beschreven in TVVL Magazine, ging in twee zorggebouwen het grootste deel van de energie voor warm tapwater verloren in het circulatienet zelf.

Wie verduurzaamt zonder naar de drinkwaterinstallatie te kijken, loopt dus het risico op hoge energiekosten of op een groter gezondheidsrisico. Daarom nemen wij het warmtapwaterconcept mee in elke verduurzamingsstudie. Meer daarover leest u in tapwater circulatiesystemen.

Wat kunt u nu al doen?

1. Laat uw risicoanalyse kritisch bekijken. Is hij nog actueel na een verbouwing, leegstand of ander gebruik? Kloppen de tekeningen nog? Zie hoe vaak moet een risicoanalyse opnieuw?
2. Kijk naar de tappunten. Mengkranen, doucheslangen en douchekoppen zijn vaak de zwakste schakel. Ontwerp, materiaalkeuze en periodiek reinigen of vervangen maken verschil.
3. Ga na of uw gebouw onder de regels valt. Beheert u woongebouwen met zorg? Volg dan de wijziging rond zorgwoningcomplexen en zorg dat u het risico in beeld hebt.
4. Combineer legionella met verduurzaming. Neem het warmtapwaterconcept mee bij elke overstap naar een warmtepomp, zeker in de zorg.
5. Leg de taken vast. Wie bewaakt de temperaturen, wie spoelt, wie grijpt in bij een afwijking? Een beheersplan werkt alleen als iemand het uitvoert.

Hoe helpt DIA Groep?

DIA Groep doet legionellapreventie in eigen huis: van risicoanalyse en beheersplan tot het ontwerp van de drinkwaterinstallatie en ondersteuning bij het beheer. Waar een BRL 6010-gecertificeerde risicoanalyse nodig is, verzorgen we die via Prime Advice B.V. (onderdeel van DIA Groep), zie BRL 6010. Voor zorginstellingen hebben we een aparte pagina: legionella in de zorg. Omdat onze adviseurs ook verduurzamingsplannen maken, kijken we naar veiligheid en energie tegelijk.

Alle informatie over legionella vindt u op legionella. Wilt u weten wat de nieuwe regels voor uw gebouwen betekenen? Neem contact met ons op of bel 088 342 01 02.