Retrocommissioning
Installaties in een bestaand gebouw opnieuw testen en inregelen, zodat ze weer doen wat ze moeten doen.
Retrocommissioning
Kort antwoord
Retrocommissioning is het opnieuw doorlichten, testen en inregelen van de installaties in een bestaand gebouw. Verwarming, koeling, ventilatie en regeltechniek gaan dan weer doen wat ze moeten doen, afgestemd op hoe het gebouw nu wordt gebruikt. Volgens RVO kan goed inregelen het energiegebruik met 10 tot 15 procent verlagen, afhankelijk van de installatie en het gebruik. Wat wij in bestaande panden zien, onderschrijft de analyses van RVO. Sterker nog: in onze praktijk zien we dat er vaak nog 10 tot 15 procent meer te besparen is, zonder grote investeringen. Het gaat meestal om onbedoelde fouten, regeltechniek die niet goed is ingesteld en ongewenste volumestromen. DIA Groep doet dit als onafhankelijke partij: we verkopen geen installaties en werken alleen voor de opdrachtgever.
Wat is retrocommissioning?
Bij de oplevering is een installatie, als het goed is, afgesteld op het ontwerp. Daarna verandert er van alles. Afdelingen verhuizen, kantoren worden flexplekken, er komt een warmtepomp bij of een deel van het gebouw staat leeg. Een setpoint wordt tijdelijk hoger gezet om een klacht op te lossen, en niemand zet het terug. Na een paar jaar draait de installatie op instellingen die niemand meer kan verklaren.
Bij nieuwbouw en renovatie toont commissioning aan dat de installaties werken zoals afgesproken. Retrocommissioning doet hetzelfde voor een gebouw dat al jaren in gebruik is. Het gaat niet om de vraag of onderdelen heel zijn, dat is onderhoud. Het gaat om de vraag of het geheel doet wat het moet doen.
Wanneer is retrocommissioning zinvol?
- Het verbruik is hoger dan u verwacht, ook ’s nachts en in het weekend.
- Er zijn klachten over temperatuur of luchtkwaliteit die steeds terugkomen.
- Het gebruik van het gebouw is veranderd, bijvoorbeeld door een verbouwing, flexwerken of leegstand.
- Er is een warmtepomp of een lagetemperatuursysteem bijgekomen en het rendement valt tegen.
- Het gebouwbeheersysteem toont iets anders dan gebruikers voelen.
- U wilt weten hoe de installaties er echt voor staan voordat u investeert in vervanging of verduurzaming.
- U wilt voldoen aan de energiebesparingsplicht of de GACS-plicht, en de installatie ook echt laten presteren.
Wat we vaak tegenkomen
| Wat u merkt | Mogelijke oorzaak | Wat we doen |
|---|---|---|
| Hoog verbruik ’s nachts en in het weekend | Tijdprogramma’s die niet passen bij het gebruik | Gebruikstijden, vakanties en feestdagen opnieuw instellen |
| Verwarming en koeling tegelijk actief | Geen of te kleine dode band tussen verwarmen en koelen | Regelstrategie aanpassen |
| Warmtepomp met tegenvallend rendement | Te hoge aanvoertemperatuur of stooklijn | Stooklijn en temperaturen afstemmen op de werkelijke vraag |
| Ruimtes te warm of te koud | Installatie niet (meer) waterzijdig of luchtzijdig ingeregeld | Volumestromen meten en opnieuw inregelen |
| Gebouwbeheersysteem toont iets anders dan u voelt | Afwijkende of verkeerd geplaatste sensoren, kleppen die vastzitten, regelingen op handbediening | Sensoren controleren, componenten functioneel testen |
Meer achtergrond leest u in het artikel retrocommissioning: waarom uw gebouw meer verbruikt dan nodig.
Zo pakken we retrocommissioning aan
- Gebruik en uitgangspunten. We brengen in beeld wie het gebouw gebruikt, wanneer en hoe. We leggen dat naast de ontwerpuitgangspunten en kijken of die nog kloppen.
- Data-analyse. Verbruiksgegevens, trends uit het gebouwbeheersysteem en meetdata laten zien waar het verbruik afwijkt. Een hoge basislast buiten gebruikstijden is vaak een eerste aanwijzing. Zie ook data-analyse.
- Functioneel testen ter plaatse. Doet een klep echt wat het gebouwbeheersysteem zegt? Meet een sensor de juiste waarde? Werken verwarming en koeling niet tegen elkaar in? We testen de installaties op locatie.
- Opnieuw inregelen. Samen met de installateur of beheerder stellen we tijdprogramma’s, setpoints en stooklijnen bij, en regelen we de installatie waterzijdig en luchtzijdig opnieuw in. We kijken naar het hele gebouw, niet alleen naar de ruimte met klachten.
- Vastleggen en borgen. We leggen de nieuwe instellingen vast en lichten ze toe aan de beheerder. Met energiemonitoring volgt u of het effect blijft, zodat het gebouw niet langzaam terugglijdt.
Wat u van ons krijgt
- Een helder beeld van uw installaties. Wat goed werkt, wat afwijkt en waarom.
- Een lijst met maatregelen. Ingedeeld in direct uitvoerbaar (instellingen en inregelen), middellang (onderhoud en onderdelen) en strategisch (vervanging of renovatie), zodat u kunt kiezen.
- Vastgelegde instellingen. De nieuwe tijdprogramma’s, setpoints en stooklijnen, met uitleg voor de beheerder.
- Een betere basis voor investeringen. Soms blijkt een dure vervanging minder urgent, soms juist niet.
- Borging. Desgewenst volgen we met monitoring of het resultaat blijft.
Retrocommissioning en uw verplichtingen
Energiebesparingsplicht. Gebruikt een locatie met een relevante milieubelastende activiteit jaarlijks 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) of meer? Dan neemt u alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder, en rapporteert u daar eens in de 4 jaar over (RVO). Retrocommissioning laat zien waar u staat. Zie ook energie-audits.
Waterzijdig inregelen. Een verwarmingsinstallatie moet hydraulisch in balans zijn na vervanging van de warmteopwekker, of als een derde van de afgiftelichamen wordt geplaatst, vervangen of verbouwd (RVO).
GACS. Sinds 1 januari 2026 moeten utiliteitsgebouwen met verwarming of airconditioning boven 290 kW een gebouwautomatiserings- en controlesysteem hebben, vanaf 1 januari 2030 al boven 70 kW (RVO). Zo’n systeem signaleert rendementsverlies, maar iemand moet er ook iets mee doen. Lees meer op GACS-advies of doe de GACS-quickscan.
Projecten met deze aanpak
- Beurs van Berlage Amsterdam: optimalisatie van het gebouwbeheersysteem en ruim twintig luchtbehandelingskasten, met klokprogramma’s, CO₂- en aanwezigheidssturing en drukgeregelde luchtbehandeling.
- Leidsche Rijn College Utrecht: bij de energiemonitoring zagen we in het energiemanagement foute instellingen en optimalisaties die we kunnen bereiken. Doordat we die hebben opgespoord, ligt het energiegebruik nu al 10 procent onder het begrote energiegebruik. Met retrocommissioning, waarbij we de parameters uit het energiemanagementsysteem beoordelen, verwachten we daar nog zeker 10 procent meer op te pakken.
- Postillion Hotels: aanpassing van kloktijden en temperatuurinstellingen, zodat de installaties beter aansluiten op het gebruik van de hotels.
- TivoliVredenburg Utrecht: ventilatieproblemen in de Grote Zaal onderzocht en opgelost met een aangepast installatieconcept.
Veelgestelde vragen
Vragen over retrocommissioning? Neem contact op
Roy de Bruijn, directeur-eigenaar DIA Groep, is uw aanspreekpunt. Bel, mail of gebruik het contactformulier.
Of mail rechtstreeks naar info@diagroep.nl.
Heb je een vraag of wil je kennismaken?
Neem contact met ons op.
